Ο αμίαντος λόγω των πολύ καλών ιδιοτήτων του και του χαμηλού κόστους αποτέλεσε την ιδανική λύση ως μονωτικό και κατασκευαστικό υλικό για πολλές δεκαετίες.Σήμερα αμιαντούχα υλικά βρίσκονται σχεδόν παντού. Σε Βιομηχανικές εγκαταστάσεις, Εργοστάσια, Δημόσια κτίρια, Σχολεία, Κατοικίες κτλ.

Επιδημιολογικές μελέτες που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, έδειξαν ότι ο αμίαντος είναι ένα πολύ επικίνδυνο υλικό και η εισπνοή των μικροσκοπικών ινών του μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρές ασθένειες, οι οποίες εμφανίζονται πολλά χρόνια μετά την πρώτη έκθεση.

Μερικές απο τις ασθένειες είναι : ο καρκίνος του πνεύμονα, η αμιάντωση, ο καρκίνος του στομάχου όπως και του λάρυγγος, οι υπεζωκοτικές πλάκες, το μεσοθηλίωμα και ο καρκίνος του εντέρου.

Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών που αφορούν στην προστασία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος, το Τμήμα Διαχείρισης Αμιάντου της εταιρείας της Τεχνικής Προστασίας Περιβάλλοντος Α.Ε.  προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις στον τομέα της Διαχείρισης όπως (αφαίρεση, συλλογή, συσκευασία, μεταφορά, τελική διάθεση και περιβαλλοντικός καθαρισμός) αποβλήτων αμιάντου.

Λόγω της διαδεδομένης χρήσης του αμιάντου (για θερμομόνωση και πυροπροστασία) ήταν αναμενόμενο να κάνει αισθητή τη παρουσία του σε σχολικά κτίρια με διάφορες μορφές.

Τα δομικά υλικά αμιάντου τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί στις κατασκευές καταπονούνται καθημερινώς λόγω της μεγάλης χρήσης και επισκεψημότητας από πλήθος μαθητών. Όλα αυτά τα υλικά δημιουργούν κινδύνους εφόσον έχουν φθορές και διαταράσσονται καθ’ οποιονδήποτε τρόπο (συμπεριλαμβανομένου των επισκευών).
Τα τελευταία χρόνια γίνεται προσπάθεια ώστε να κατεδαφιστούν τα σχολεία τα οποία έχουν κατασκευαστεί εξ ολοκλήρου από αμίαντο καθώς και να αντικατασταθούν τα δομικά που περιέχουν αμίαντο σε ορισμένα από αυτά (πλακάκια δαπέδων, σκεπές και καμινάδες)

Πλακίδια δαπέδου (με τη μορφή πλακιδίων PVC),

Σκεπές, καπναγωγοί και τοιχία (με τη μορφή φύλλων αμιαντοτσιμέντου),

Μονώσεις σε λέβητες (με τη μορφή κορδονιών, πανιών, φλαντζών) κα.

Reference: Βουλή των Ελλήνων – Δικαστικό Μέγαρο Μεσολογγίου - ΤΕΦΑΑ – Πολυτεχνείο Αθηνών - Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων – Νομ. Αττικής – Νομ. Αιτωλοακαρνανίας – Νομ. Αρκαδίας – Νομ. Αχαΐας – Νομ. Ευβοίας - Νομ. Ευρυτανίας – Νομ. Ζακύνθου – Νομ. Ηλείας – Νομ. Ημαθίας - Νομ. Ηρακλείου – Νομ. Θεσσαλονίκης - Νομ. Καρδίτσας – Νομ. Λασιθίου – Νομ. Μαγνησίας - Νομ. Μεσσηνίας – Νομ. Πέλλας – Νομ. Πιερίας – Νομ. Πρεβέζης - Νομ. Ροδόπης – Νομ. Σερρών – Νομ. Φωκίδας - Νομ. Χαλκιδικής – Νομ. Χανίων

Το πρόβλημα της διαχείρισης αμιάντου σε στρατιωτικές μονάδες είναι ένα θέμα το οποίο απασχολεί όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στις μέρες μας, με αποτέλεσμα να λαμβάνεται ειδική μέριμνα προκειμένου να εξασφαλιστεί η προστασία του ανθρώπινου παράγοντα από πιθανή έκθεση σε αμίαντο τόσο στης ιδιόκτητες όσο και σε μισθωμένες εγκαταστάσεις που ανήκουν στις ένοπλες δυνάμεις.

Το σχετικό πρόγραμμα έχει εφαρμογή σε εύθρυπτα και μη εύθρυπτα υλικά αμιάντου και μετά από μια πρώτη καταγραφή υλικών έχει διαπιστωθεί ότι υλικά που περιέχουν αμίαντο συναντώνται σε μεγάλες ποσότητες και σε πολλές εφαρμογές, ξεκινώντας από το αμιαντοτσιμέντο σκεπών και υπόστεγων, μονώσεις σωληνώσεων και λεβήτων, ψευδοροφές γραφείων κα.

Σε χώρους γραφείων συναντάται πλακίδια δαπέδου (με τη μορφή πλακιδίων PVC), εσωτερικά διαχωριστικά και ψευδοροφές.

Σε αρκετές περιπτώσεις κτίρια είναι εξολοκλήρου κατασκευασμένα από αμιαντοτσιμέντο (εξωτερικά τοιχία, στέγαστρα, σκεπές, καμινάδες)

μονώσεις σε σωληνώσεις και boilers (με τη μορφή κορδονιών, πανιών, τσιμεντου κλπ), φλαντζών σε λέβητες κα.

Reference: Πεδίο Βολής Κρήτης – ΠΝ Κ.Ε. Παλάσκα – 304 ΠΕΒ

Σύμφωνα με μελέτες που παρουσιάστηκαν σε συνέδριο για την επικινδυνότητα των υλικών που βρίσκονται στους χώρους των μουσείων με σκοπό την προστασία των εκθεμάτων «THE CONTAMINATION OF MUSEUM MATERIALS – CALIFORNIA» βρέθηκε ότι σε πάρα πολλές εφαρμογές, έχουν χρησιμοποιηθεί υλικά που περιέχουν αμίαντο με σκοπό κυρίως την πυροπροστασία και την θερμομόνωση καθώς και την ηχομόνωση.

Σε πολλές περιπτώσεις όπου πραγματοποιήθηκαν εργασίες επισκευών και συντήρησης οι εργαζόμενοι σε αυτές καθώς και οι εργαζόμενοι στα μουσεία και στους πολιτιστικούς χώρους εκτεθήκαν σε ίνες αμιάντου. Στις περισσότερες των περιπτώσεων ο αμίαντος είναι «κρυμμένος» σε δομικά υλικά οπότε και πολύ δύσκολα αναγνωρίσιμος δια γυμνού οφθαλμού.

Ψευδοροφές και προστατευτικά καλώδιοδιαδρόμων

Στέγαστρα, σκεπές, καπναγωγοί και τοιχία σε κτίρια (με τη μορφή φύλλων αμιαντοτσιμέντου),

Μονώσεις σε σωληνώσεις και λέβητες (με τη μορφή κορδονιών, πανιών, τσιμεντου κλπ), φλαντζών σε λέβητες κα.

Reference: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών – Αρχαιολογικό Μουσείο Κορίνθου – Πολεμικό Μουσείο

«Η Ελλάδα αποτέλεσε μία από τις πιο σημαντικές χώρες εξόρυξης και παραγωγής προϊόντων αμιάντου: το 1995 κάλυπτε την 7η θέση στον κατάλογο των αμιαντοπαραγωγών χωρών του κόσμου με παραγωγή που πλησίαζε τους 100.000 τόνους αμιάντου το χρόνο.

Το κοίτασμα αμιάντου στο Ζιδάνι της Κοζάνης που σύμφωνα με έρευνες υπολογίστηκε σε 35 εκατομμύρια τόνους ανακαλύφτηκε το 1950. Το 1977 η ΕΤΒΑ ίδρυσε τη θυγατρική ΜΑΒΕ (Μεταλλεία Αμιάντου Βόρειας Ελλάδας) για την εκμετάλλευση του.

Η εξόρυξη αμιάντου γινόταν στο Ζιδάνι από το 1981 έως το 2000. Έχουν παραχθεί συνολικά περίπου 905.000 τόνοι αμιάντου ενώ μέχρι το 2002 υπήρχαν αποθέματα περίπου 20.000 τόνων ινών χρυσότιλου αμίαντου που είχαν παραχθεί από το συγκεκριμένο ορυχείο τα οποία ενώ ήταν αρχικός συσκευασμένα και αποθηκευμένα σε διάφορους χώρους του εργοστασίου κατεργασίας του ορυκτού εν συνεχεία και με την πάροδο του χρόνου οι συσκευασίες καταστράφηκαν με αποτέλεσμα να απελευθερωθούν ποσότητες της Α’ ύλης του υλικού…»
Απόσπασμα από τον οδηγό καλών πρακτικών του Υπ. Εργασίας

Η Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος ΑΕ συμμετείχε στο πρόγραμμα LIFE που αφορούσε την Διαμόρφωση εντός των ΜΑΒΕ, χώρου απόθεσης και Υγειονομική ταφή αμιαντούχων υλικών περιοχής ΜΑΒΕ.

Κατά τη φάση εκτέλεσης του έργου συλλέχτηκαν, συσκευάστηκαν, στερεοποιήθηκαν και αποτέθηκαν με την μέθοδο της υγειονομική ταφής ελεύθερα υλικά αμιάντου συνολικού όγκου 170 κυβικών μέτρων από διάφορους χώρους της περιοχής των ΜΑΒΕ.

Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες, ο κλάδος των ναυπηγοεπισκευαστικών εργασιών είναι ο δεύτερος, μετά τον κλάδο της εξόρυξης αμιάντου, όπου εμφανίζονται τα περισσότερα κρούσματα ασθενειών που συνδέονται με τον αμίαντο.
Στις μέρες μας, μεγάλος αριθμός εργαζομένων ο οποίος λαμβάνει μέρος σε εργασίες συντήρησης ή επισκευής πλοίων έρχεται αντιμέτωπος με τον αμίαντο. Η διατάραξη των αμιαντούχων υλικών μπορεί να είναι αποτέλεσμα άμεσης εργασίας πάνω σε αυτά  ή ακόμη και εργασιών σε άλλα γειτνιάζοντα υλικά του πλοίου.
Δυστυχώς στις περισσότερες των περιπτώσεων ο αμίαντος δεν γίνεται εύκολα αντιληπτός  με αποτέλεσμα ο κίνδυνος της έκθεσης σε αυτόν να είναι δεδομένος.
Ο αμίαντος έχει χρησιμοποιηθεί σε μονώσεις λεβήτων, σωληνώσεων, καυστήρων στο μηχανοστάσιο καθώς και τους χώρους ενδιαίτησης σε ψευδοροφές, μπουλμέδες και δάπεδα.

Reference: MΠ ΕΒΡΟΣ - ΠΦ ΥΠΕΡΙΩΝ - ΜΥ ΝΕΡΑΙΔΑ - MY NORTHWIND II - F/B ILHA AZUL - ΤΠΚ ΤΡΟΥΠΑΚΗΣ - ΤΠΚ ΜΠΛΕΣΣΑΣ - ΤΠΚ ΜΥΚΟΝΙΟΣ - M/S AQUAMARINE - Π/ΦΑ ΛΥΚΟΥΔΗΣ - ΥΦ ΠΡΕΣΠΑ - F/B THEOFILOS - M/S CORAL - M/S SEA WING - M/S SAPPHIRE - M/V CAROUSEL

Ο Αμίαντος που χρησιμοποιήθηκε σε κτίρια γραφείων και βιομηχανικές εγκαταστάσεις έχει γίνει μία δυνητική πηγή ασθενειών που σχετίζονται με τον αμίαντο. Στην κατασκευή κτιρίων οι εργολάβοι συχνά ψέκαζαν αμίαντο στην οροφή για πυροπροστασία και εν συνεχεία χρησιμοποιούσαν ψευδοροφές ώστε να μην είναι ορατός. Ο αμίαντος επίσης χρησιμοποιήθηκε προκειμένου να μονωθούν σωληνώσεις και λέβητες.

Επιπροσθέτως η χρήση μεγάλων ποσοτήτων αμιάντου σε λοιπά δομικά υλικά δημιούργησε μελλοντικά το πρόβλημα της πιθανής διατάραξης ακόμη και κατά την εκτέλεση ακόμη και της ποιο συνήθους και απλής εργασίας, όπως να περαστεί ένα καλώδιο Η/Υ.

Reference: ΔΕΗ ΑΕ – ΕΛ.ΠΕ – ΤΙΤΑΝ ΑΕ – ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ – ΕΑΒ - NESTLE AE – SARA LEE AE

Νοσοκομεία & Μονάδες Υγείας
Ο  ευαίσθητος χώρος της υγείας σε συνδυασμό με την  αυξημένη χρήση αμιάντου σε δεκάδες διαφορετικές εφαρμογές απαιτεί ιδιαίτερο χειρισμό προκειμένου να υπάρχει απρόσκοπτη διαχείριση με την λιγότερη δυνατή όχληση.
Οι ποιο κοινές χρήσης αμιάντου σε εγκαταστάσεις μονάδων υγείας περιλαμβάνουν μονώσεις σωληνώσεων, δομικά υλικά (τοιχία, σκεπές αμιαντοτσιμέντου, πλακίδια δαπέδων, ψευδοροφές κα), μονώσεις λεβήτων, πύργοι ψύξης και μονώσεις καλωδιώσεων.

Πλακίδια δαπέδου (με τη μορφή πλακιδίων PVC),

Στέγαστρα, σκεπές, καπναγωγοί και τοιχία σε κτίρια και χώρους στάθμευσης (με τη μορφή φύλλων αμιαντοτσιμέντου),

Μονώσεις σε σωληνώσεις και λέβητες (με τη μορφή κορδονιών, πανιών, τσιμεντου κλπ), φλαντζών σε λέβητες κα.

Reference: Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείο Στρατού ΝΙΜΤΣ – Αιγινήτειο Νοσοκομείο – Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α – Τζάνειο Γ.Ν. Πειραιά -  ΓΝ Δυτικής Αττικής Αγία Βαρβάρα – Γενικό Παναρκαδικό Νοσοκομείο -  Γ.Ν Ασκληπιείο Βούλας

Σε κατοικίες που κτίστηκαν μεταξύ 1950 και 1995 είναι πολύ πιθανό να έχουν χρησιμοποιηθεί υλικά που περιέχουν αμίαντο, χωρίς να αποκλείεται βέβαια να βρεθεί αμίαντος σε κτίρια πριν ή μετά από αυτές της χρονολογίες.

Εάν αυτά τα υλικά είναι σε κακή κατάσταση τότε είναι πιθανό να αποδεσμεύονται ίνες οπότε και εκτίθενται σε κίνδυνο όλοι όσοι κατοικούν ή βρίσκονται στο χώρο. Επίσης η διατάραξη των υλικών (σε περίπτωση προσπάθειας αφαίρεσης με μη ενδεδειγμένο και ασφαλή τρόπο) μπορεί να δημιουργήσει πολλά περισσότερα προβλήματα.

Ο αμίαντος έχει χρησιμοποιηθεί σχεδόν σε όλους τους τύπους δομικών και άλλων υλικών τα οποία μπορεί να υπάρξουν σε μία κατοικία όπως:

Σκέπες, υπόστεγα και καμινάδες με τη μορφή αμιαντοτσιμέντου,

Μονώσεις σωληνώσεων και λεβήτων με τη μορφή πανιών κορδονιών και φλαντζών,

Μονώσεις κουζινών εστιών θέρμανσης και θυρών με τη μορφή πεπιεσμένων χαρτιών.

Επίσης ως πρόσθετο χρώματος για την βαφή των τοίχων, πλάκίδια δαπέδου,

Τέλος, σαν φρένα ανελκυστήρων, ή ως ηχομόνωση και πυροπροστασία στις οροφές χώρων στάθμευσης κ.α.